Pleśń to rodzaj grzyba, który wytwarza zarodniki unoszące się w powietrzu. Może rozwijać się praktycznie wszędzie, gdzie występują wilgotne powierzchnie lub środowiska. Występuje wewnątrz i na zewnątrz pomieszczeń, stanowiąc potencjalne źródło problemów zdrowotnych, szczególnie dla osób uczulonych.
Najczęstsze pleśnie wywołujące alergie
Do najczęstszych rodzajów pleśni, które powodują objawy alergii, należą:
- Alternaria alternata
- Aspergillus fumigatus
- Cladosporium herbarum
- Penicillium notatum
Te pleśnie mogą powodować reakcje alergiczne o różnorodnym nasileniu, od łagodnego nieżytu nosa po poważne objawy astmatyczne.
Objawy alergii na pleśń
Zarodniki pleśni dostają się do organizmu drogą wziewną, powodując objawy alergiczne, takie jak:
- Katar (przejrzysta wydzielina z nosa)
- Zatkany nos (przekrwienie lub blokada)
- Spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła
- Kichanie
- Swędzenie nosa, oczu, uszu i ust
- Łzawienie oczu
- Obrzęk wokół oczu
Długotrwała ekspozycja może prowadzić do zaostrzenia objawów, a nawet rozwoju astmy oskrzelowej.
Testy na alergię na pleśń
Diagnostyka alergii na pleśń może być wykonana w laboratorium za pomocą testów, takich jak Polycheck® Rekombinanty Pleśnie. Test ten umożliwia identyfikację głównych alergenów oraz potencjalnych reakcji krzyżowych. Oto przykłady najważniejszych alergenów:
- rAsp f 1 - główny alergen u pacjentów uczulonych na Aspergillus fumigatus i u pacjentów z alergiczną aspergilozą oskrzelowo-płucną (ABPA).
- rAsp f 3 - możliwe reakcje krzyżowe z Malassezia furfur oraz Penicillium citrinum.
- rAlt a 1 - alergen związany ze skuteczną klinicznie immunoterapią.
Co warto wiedzieć o alergenach krzyżowych?
Niektóre alergeny mogą wywoływać reakcje krzyżowe z innymi grzybami lub substancjami, co może utrudniać diagnostykę. Na przykład:
- rAsp f 6 może wywołać reakcje krzyżowe z Malassezia furfur.
- Obecność przeciwciał anty-CCD może powodować fałszywie dodatnie wyniki dla ekstraktów roślinnych i jadów owadów błonkoskrzydłych.
Jak zapobiegać alergii na pleśń?
Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia alergii na pleśń, warto:
- Unikać wilgotnych środowisk, w szczególności w łazienkach, piwnicach i kuchniach.
- Regularnie wietrzyć pomieszczenia i utrzymywać odpowiednią wentylację.
- Używać osuszaczy powietrza w miejscach narażonych na wilgoć.
- Usuwać widoczne ogniska pleśni za pomocą środków grzybobójczych.
Wskazówki dla pacjentów
- Konsultacja lekarska: Jeśli zauważasz u siebie powtarzające się objawy alergii, warto zgłosić się do alergologa, który zleci odpowiednie testy i doradzi najlepsze leczenie.
- Monitorowanie objawów: Prowadzenie dziennika objawów może pomóc w określeniu czynników wyzwalających.
- Leki przeciwhistaminowe: W przypadku łagodnych objawów lekarz może zalecić stosowanie leków zmniejszających reakcję alergiczną.
- Immunoterapia: W niektórych przypadkach możliwe jest zastosowanie immunoterapii, która może zmniejszyć wrażliwość na alergeny pleśni.
- Czyszczenie klimatyzacji: Regularna konserwacja i czyszczenie urządzeń klimatyzacyjnych pomaga ograniczyć rozprzestrzenianie zarodników pleśni w pomieszczeniach.
Zdiagnozowanie i odpowiednie leczenie alergii na pleśń pozwala skutecznie łagodzić objawy i poprawić jakość życia pacjenta.